Hanneke: tien jaar matchmaker bij Takecarebnb
Matchmaker Hanneke brengt al tien jaar gasten en gastgezinnen bij elkaar voor Takecarebnb. Ze heeft de organisatie, de wereld en daarmee ook haar werk zien veranderen. “Gewoon doorgaan, met een koel hoofd en een warm hart.”
Tien jaar geleden, toen Hanneke bij Takecarebnb begon ging ze, vanuit haar woonplaats Zwolle, nog het hele land door om matches te maken. “Ik had een gastgezin in Delft, maar ook in Maastricht en Groningen bijvoorbeeld. We waren toen met veel minder matchmakers, ik denk met zeven of acht.” De matchmakers en coördinatoren gingen samen naar azc’s om daar voorlichting te geven en ter plekke de gasten in te schrijven. Die inschrijvingen gaan nu allemaal via de website, wat een stuk makkelijker en efficiënter is.
Heel wat matches bezorgd
“Er zat in die tijd veel reizen bij, wat ik niet zo erg vond. Ik vind het wel fijn dat ik me nu meer kan richten op mijn eigen regio, Zwolle. Want op een gegeven moment wordt het wel een beetje pittig. Ik heb zo’n twaalf gastgezinnen. Met een paar die wat verder weg wonen heb ik een band opgebouwd. Die heb ik al heel wat matches bezorgd en die hou ik graag zelf.”
Toen Hanneke tien jaar geleden met pensioen ging, hoorde ze via een vriendin over Takecarebnb. Ze was GZ-psycholoog in het speciaal onderwijs geweest en het werk als matchmaker leek wel iets voor haar. Het paste goed bij de ervaring die ze had, met leerlingen met handicaps en hun ouders – en heel veel overleggen en begeleiden in de sfeer van zorg en onderwijs. Ze kwam in contact met het kantoor in Amsterdam, en in augustus 2016 is ze begonnen.
Wat is er in die tien jaar veranderd?
“Mensen kregen destijds veel sneller een huis. Nu wachten ze vaak eindeloos, wat voor een verschil in beleving zorgt bij zowel gasten als gastgezinnen.” Gasten gaan alvast een baan zoeken of een rijbewijs halen. Gastgezinnen krijgen te maken met gasten die na het logeren nog niet kunnen doorstromen.
Gasten hebben nu dikwijls ook meer eisen dan toen: sommigen hebben werk, en hebben daardoor andere behoeftes of wensen als het gaat om waar het gastgezin woont. Dat heeft invloed op het logeren: “Destijds hadden gasten meer vrijwilligerswerk in het azc; nu hebben ze werk bij PostNL of Picnic.
Dat kan het ook voor een gastgezin moeilijker maken, want bij PostNL wordt vooral ‘s nachts gewerkt, terwijl het gastgezin ‘s nachts graag rust wil. Dat vind ik wel lastig: je gunt zo’n gast de baan én het logeren, maar je wil zo’n gastgezin ook beschermen.”
Het moet allemaal goed passen
Ook onder gastgezinnen ziet Hanneke veranderingen: gastgezinnen zijn kritischer geworden en ze hebben meer vragen, willen veel weten over regelgeving. “Gastgezinnen hebben vaak een vol leven, naast hun werk of pensioen. Dus het moet ook allemaal goed passen.”
Voor een matchmaker is het werk inhoudelijk ook ingewikkelder geworden, met de ontwikkelingen in de politiek en de samenleving. Er zijn nieuwe regelingen bij gekomen, zoals spoor 4-gasten (asielzoekers die nog een lopende aanvraag hebben) en de vrijwilligersvergoeding voor gastgezinnen.
Een maatje in het matchen
Hanneke is blij dat ze haar regio tegenwoordig deelt met een andere matchmaker, Celine, met wie ze een goede klik heeft. “Ze is heel enthousiast en draait nergens haar hand voor om. Zo bakt ze in een mum van tijd een paar taarten voor een lunch met onze gastgezinnen en gasten.”
Die lunch met gastgezinnen en gasten had nog een leuk vervolg: “Drie gastgezinnen hebben bedacht dat ze elkaar gaan uitnodigen. Daardoor kunnen hun gasten elkaar leren kennen en die gastgezinnen ook. Dat vind ik een mooi initiatief!”
Goed geregeld
Hanneke merkt ook dat de samenwerking binnen Takecarebnb is veranderd. Tegenwoordig telt de organisatie zo’n veertig matchmakers en twaalf kantoormedewerkers. “Daardoor heb je meer structuur en regels nodig. Ik zit in de Matchmakers Adviesgroep (MAG), dus heb ik nu vaak te maken met overleg en stukken lezen.
Tien jaar geleden was het kleinschaliger. We hebben in de loop der tijd ook verschillende directeuren gehad. Ik heb veel vertrouwen in Nathanya. Op kantoor hebben jullie het ook goed geregeld, waar je als matchmaker je voordeel mee doet. Dat vind ik een compliment waard.”
Wat maakt dat je dit al tien jaar doet?
“Dat komt doordat ik het superfijn werk vind. In de meeste gevallen hebben gastgezinnen een goede klik met hun gast. Daar word ik echt blij van. En als ik dan na een week of twee informeer hoe het gaat, krijg ik vaak enthousiaste verhalen. Dan denk ik: ja, daar doe ik het voor.”
Gasten en gastgezinnen leren kennen
“Je leert ook veel over mensen. Bijvoorbeeld bij een intake met een statushouder, die vertelt dat hij zeven zussen heeft. Dan zie ik die zussen allemaal voor me. Hij is, als enige jongetje, daar weggegaan. Wat vinden die zeven zussen daar eigenlijk van? Dat vraag ik dan ook wel. ‘En heb je daar dan met al jouw zeven zussen contact over?’ Dat vind ik interessant.”
“Het leuke van de gastgezinnen vind ik dat het mensen zijn met het hart op de goede plek. Ze willen iets betekenen, en zeggen tegen me: Wat is nou drie maanden van mijn leven, wat is een half jaar van mijn leven, wat is een jaar van mijn leven?” Lacht: “En dan zeg ik natuurlijk: ‘Nou, helemaal niets!’ Nee hoor, dat zeg ik natuurlijk niet.”
‘Kom maar op met die vluchtelingen’
“Als matchmaker kom je op heel uiteenlopende plekken en hebt mooie ontmoetingen. Laatst was ik met Celine bij een ouder echtpaar, op een boerderij. Dat echtpaar woont in een gehuchtje met nog vijf boerderijen – waar mensen wonen die ‘anti-vluchteling’ zijn. Dat gastgezin zegt: ‘Kom maar op met die vluchtelingen. Dan kunnen wij laten zien dat het heel normale mensen zijn.”
“Als ik bij een gastgezin kom kennismaken denk ik altijd, zou ik hier willen logeren?”
“Pas had ik hier in Zwolle een jonge vrouw van zo’n 26 jaar, die in een heel klein appartementje woont. Met een heel klein kamertje voor haar gast. Zij werkt en heeft echt wel een druk bestaan. Maar ze vindt dat ze ook vanuit haar leeftijdsgroep iets kan doen voor vluchtelingen. Daar heb ik bewondering voor, zo’n jonge vrouw die dit doet. Dat zien we toch minder vaak. Ik weet niet of ik dat zou doen als i zo klein zou wonen. Maar zij zegt: ‘ik kan gewoon mijn hele appartement gebruiken. Ik ben er ook niet altijd’. Zij staat er dus heel makkelijk in.”
“Een enkele keer kom ik in een huis waar de boel niet op orde is. Daar zeg ik dan voorzichtig iets over. Als ik bij een gastgezin kom kennismaken, vraag ik me altijd af of ik er zelf zou willen logeren. Dat is mijn maatstaf.”
Weerzien
“Soms zou ik mensen van tien jaar geleden nog wel eens willen zien. Laatst kwam ik Amre tegen op het station. Hij vroeg me: ‘Bent u mevrouw Hanneke?’ Het was fijn om hem weer te zien. Via het gastgezin is hij goed terechtgekomen.”
Lang geleden was Ahmed Hannekes eerste match. Toen hij een huis had in het Oldambt – een flink eind weg – zijn we daar op bezoek geweest. “Hij zag er goed uit. Hij is elektricien en heeft twee kinderen, die zijn overgekomen. Zij staan bij ons op de verjaardagskalender.”
Het is niet altijd makkelijk, het matchmaken. Soms loopt een match niet goed, of gebeurt er op een ander moment iets vervelends, waar gast of gastgezin door worden geraakt. Hoe ga je daar dan mee om?
“Als je ouder bent zoals ik, dan heb je ook al aardig wat meegemaakt. Dan ben je niet gauw van de leg als dingen niet goed gaan. Dat is ook het mooie van dit werk. Je krijgt alle kanten van het leven te zien via onze gasten en gastgezinnen.
Bewondering
Tegelijkertijd heb ik heel veel bewondering voor onze statushouders. Die hebben een enorme veerkracht om dit allemaal te doorstaan: je land kwijtraken, je familie kwijtraken, zo’n traumatische reis afleggen en dan hier eigenlijk als een nummer gezien worden, in een kamp maanden – soms jaren – te wonen en dan toch nog gemotiveerd blijven om aan de toekomst te werken. Des te schrijnender vind ik het als mensen op een gegeven moment terug moeten naar hun land. En dat het hier dan helemaal stopt, terwijl wij zulke mensen nodig hebben. Dat vind ik ronduit krom.”
Wat maakt volgens jou een goede match?
“Een goede match is dat een gastgezin en een gast, in gesprek met elkaar, heel duidelijk aangeven hoe ze het graag willen, wat ze van elkaar verwachten. Hoe zou het leven onder één dak met elkaar er het beste uitzien? Dat kan zijn: geregeld samen koken of spelletjes doen, dingen die je allebei leuk vindt.
Maar ik ken ook gastgezinnen die zeggen: ‘Als onze gast vragen heeft, dan komt hij wel. En als ik hem in het trappenhuis tegenkom zeg ik, we gaan net eten, eet je mee?’ Die willen dus niet allemaal vaste afspraken, maar het gewoon overlaten aan de situatie van het moment.
Er zijn anderen die juist wel dat initiatief in eigen hand houden. Elke dag even samen koffiedrinken of samen eten en dan het leven doornemen. Het is natuurlijk heel verschillend. Mensen houden het langer vol als ze weten wat ze van elkaar kunnen verwachten.”
Fantastische ovenschotels
Een match die Hanneke nog goed bijstaat is die van Ibrahim en Bram. Bram was al 80, hij is twee jaar geleden helaas overleden. Ibrahim is econoom geweest. “Die mannen hadden een gigantische klik. Dus ik kreeg om de haverklap fotootjes van de meest fantastische ovenschotels, want ze hielden allebei heel erg van koken. Op een feestelijke manier. Dan leek het wel alsof ze iets te vieren hadden – ook als het een gewone maandag was.”
“Bram was alleen, en knapte enorm op van het gezelschap van Ibrahim. Hij zei tegen me: ‘Ik hoor weer een beetje geluid in huis. We hebben een leuk gesprek. We staan samen in de keuken. We doen ‘s avonds misschien nog eens even een spelletje of zo.’ Die man was echt blijer”.
‘Neem een statushouder in huis’
“In de coronatijd waren er heel veel mensen die een hond namen. Want er was natuurlijk veel eenzaamheid. En dan was mijn motto: ‘neem een statushouder!’ Dat was mijn slogan in die tijd. Je kunt beter met een statushouder gaan samenwonen. Bram deed dat dus, die nam een statushouder in huis. En die heeft wel een jaar bij hem gewoond.”
Hondenfluisteraar
Na al die jaren kent Hanneke haar pappenheimers wel zo’n beetje. Bij het koppelen van gasten en gastgezinnen heeft ze de uitdagingen leren kennen. “Een van mijn gastgezinnen heeft een hond, Penny. Ik weet inmiddels precies hoe je Penny moet aanpakken.
Syrische gasten houden vaak niet zo van honden, en dan zeg ik tegen zo’n gast: ‘Let op. Penny gaat zo blaffen naar jou. Maar Penny wil alleen maar met je spelen. En dan geeft de gastvrouw je een hondenbrokje. En dan doe je zó en dan is Penny gelijk verliefd op jou.’
Dus we komen daar aan en binnen een paar minuten ligt Penny aan zijn voeten. Terwijl hij anders misschien ‘nee’ had gezegd vanwege de hond. Daar ga ik niet meer zomaar in mee, want ik wil een beetje zuinig op mijn gastgezinnen zijn. Het is ook een kwestie van wennen.”
300 matches?
Hoeveel matches Hanneke in tien jaar heeft gemaakt, weet ze niet precies. “In het eerste halfjaar heb ik zo’n dertien matches gemaakt, want dat heb ik ergens in een schriftje genoteerd.”
Als we uitgaan van ongeveer twee matches per maand, dan kom je in tien jaar uit op 240 matches.
“Ja, ik denk dat het er nog wat meer zijn, richting de 300… Maar dat vind ik nog niet superveel. Nu heb ik er een aantal achter elkaar, wel een stuk of zes – hoop ik. Maar je hebt soms van die tijden dat je eigenlijk niks hebt. Dan doe je wel intakes, maar er komt niet veel uit. En dan opeens kan het juist wel weer gaan lopen.”
Maak je je zorgen over het aantal aanmeldingen van gastgezinnen?
“Jazeker, ik vind echt wel dat er meer gastgezinnen bij moeten. Hoe we eraan komen, dat is altijd de vraag.” Hanneke gaat samen met ambassadeur Jan de Beer vaak naar bijeenkomsten om mensen te vertellen over Takecarebnb. Vaak leidt dat niet direct tot aanmeldingen.
“Jan de Beer zegt: ‘Je moet er gewoon mee doorgaan. Juist door mensen de informatie te geven gaan ze er een beetje over nadenken. Ze raken met ons bekend en dan lezen ze er weer eens iets over en dan hebben we nog eens een activiteit… en dan heb je kans dat er iemand op afkomt, waardoor anderen zeggen: ‘hé, hij doet het ook.’
Tegelijkertijd is het ook niet zo dat ik een hele rij gasten klaar heb staan, die hebben ook zo hun aarzelingen. Dus er moet aan beide kanten gewerkt worden. Gasten zijn bang dat ze hun plek in het azc verliezen als het logeren voorbij is. Ik heb nu ook een jongen die bij een nieuw gastgezin kan logeren. Die is dus bang dat hij zijn plek in het azc waar hij nu verblijft kwijtraakt, terwijl hij het op zich best goed heeft, met één jongen op een kamer. Dus hij wil er echt over nadenken.”
Wat zou jij willen voor de toekomst?
“Ik denk dat we nu een goede organisatie zijn. Die zou ik verder uitbouwen en ik zou ook wel naar een soort regioteams willen. Kleinere teams, die ook echt actief zijn op alle gebieden, met relaties naar de gemeente en de plaatselijke azc’s. Matchmakers, gasten en gastgezinnen die activiteiten organiseren om verbinding met elkaar te zoeken.
Dat lijkt me een goede volgende stap. Met een soort kantoortje of een Takecarebnb-winkel in Zwolle, waar mensen samenkomen. Gerund door statushouders, met een gastgezin. Je kunt natuurlijk van alles bedenken waardoor het dicht bij de mensen komt.”
‘We blijven gewoon doorgaan’
Hanneke zit vol ideeën om nog meer verbindingen te leggen. Wie weet wat de toekomst brengt. “Daarbij ben je wel altijd afhankelijk van de tijd die iemand heeft. En die tijd is beperkt, zowel bij de vrijwilligers als bij de mensen op kantoor. Al met al is Takecarebnb een mooie club”, besluit Hanneke. “We blijven gewoon doorgaan en we houden het hoofd koel en het hart warm!”
